BROUWERS LOGBOEK
ARCENER FESTBIER VAN HERTOG JAN
MICHA
BROUWER SINDS 2018
MEESTERBROUWER SINDS 2021
HANS
Meesterbrouwer bij Brouwerij Bosteels
Al 30 jaar in het vak
BARBARA'S WEERD
| Type | Bovengistend Festbier |
|---|---|
| Karakter | Moutig, aromatisch en verfijnd bitter |
| Kleur | Koperkleurig |
| Alcohol | 6,3% |
| Smaak | Volmoutig, licht geroosterd en aromatisch gehopt |
| Temperatuur | 6-10°C |
BROUWERS LOGBOEK
BARBARA'S WEERD VAN HERTOG JAN
MICHA
BROUWER SINDS 2018
MEESTERBROUWER SINDS 2021
HANS
Meesterbrouwer bij Brouwerij Bosteels
Al 30 jaar in het vak
BARBARA'S WEERD
| Type | Zwaar moutig bier |
|---|---|
| Karakter | Volmoutig, warm en complex |
| Kleur | Donker amber |
| Alcohol | 10,2% |
| Smaak | Warm, gelaagd, aromatisch rijk |
| Temperatuur | 10-12°C |
“De eerste keer dat ik het Oktoberfest bezocht, wist ik nog niet dat ik er jaren later een bier door zou laten inspireren. Maar de tradities, de sfeer en vooral het bier zijn me altijd bijgebleven.”
Jaren negentig
DE HERINNERING DIE BLEEF HANGEN
Micha’s eerste kennismaking met het Oktoberfest
In de jaren negentig bezocht Micha voor het eerst het Oktoberfest in München. Een feest dat indruk maakte door zijn omvang, maar vooral door de tradities die overal voelbaar waren. Muziek, gebruiken en gastvrijheid kwamen er samen rondom een biercultuur die al generaties wordt doorgegeven.
Als bierliefhebber genoot Micha van de ervaring. Als brouwer begon hij vragen te stellen. Want hoe was het bier dat hier vroeger werd geschonken? Was dat hetzelfde lichte, goudkleurige bier dat tegenwoordig de feesttenten vult? Of ging achter die traditie een heel andere biergeschiedenis schuil? Die vragen bleven lange tijd op de achtergrond aanwezig. Totdat Micha besloot zich opnieuw in de oorsprong van het Oktoberfestbier te verdiepen.
“Op zo’n feest zie je wat bier kan betekenen. Het staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van de muziek, de gebruiken en de verhalen die mensen samenbrengen.”
"AROMATISCH EN EEN BEETJE TROPISCH"
1810
WAAR DE TRADITIE BEGON
Een bruiloft met een onverwacht lang vervolg
De oorsprong van het Oktoberfest ligt niet bij een brouwerij, maar bij een bruiloft. In oktober 1810 trouwde de Beierse kroonprins Ludwig met prinses Therese. De festiviteiten duurden meerdere dagen en eindigden met een groot paardenrennen op een weide buiten de stadspoorten van München.
De plek werd ter ere van de bruid Theresienwiese genoemd. In München wordt deze weide nog altijd eenvoudigweg de Wiesn genoemd. Het feest beviel zo goed dat het een jaar later opnieuw werd georganiseerd. Wat als een eenmalige viering begon, groeide uit tot een jaarlijkse traditie en uiteindelijk tot het grootste Volksfest ter wereld.
Bier speelde tijdens de eerste editie nog niet de hoofdrol die het tegenwoordig heeft. In de decennia daarna groeide het echter steeds verder uit tot een vast onderdeel van de viering. De geschiedenis van het feest en de ontwikkeling van het bier raakten zo onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Rond 1840-1872
VAN DONKER MÜNCHEN NAAR KOPERKLEURIG WENEN
Een nieuwe moutsoort veranderde het bier
Wie tegenwoordig aan Oktoberfestbier denkt, ziet waarschijnlijk een groot glas met helder, goudkleurig bier voor zich. De eerste bieren die bij de festiviteiten werden geschonken, waren juist donkerder, steviger en nadrukkelijker gehopt.
In het begin van de negentiende eeuw waren de donkere Münchener bieren de norm. Hop werd niet alleen voor smaak en bitterheid gebruikt, maar hielp ook om het bier langer houdbaar te maken. De bieren waren daardoor steviger en bitterder dan de moderne Festbieren.
Rond 1840 ontwikkelde de Weense brouwer Anton Dreher een mout die lichter was dan de traditionele Münchener mout, maar donkerder dan de bleke moutsoorten die voor pils werden gebruikt. Met deze Vienna-mout brouwde hij een helder, koperkleurig lagerbier met een broodachtig en licht geroosterd moutkarakter.
De nieuwe Weense stijl trok internationaal de aandacht en inspireerde ook de brouwers in München.
EEN HERINTERPRETATIE VAN HET RECEPT
DE KOPERKLEURIGE OORSPRONG VAN HET FESTBIER
In 1872 werd tijdens het Oktoberfest een amber- tot koperkleurige Märzen in Weense stijl geschonken. Het bier combineerde een volle moutsmaak met een verfijnde bitterheid en een droge, frisse afdronk.
Een Märzen werd traditioneel in maart gebrouwen, aan het einde van het toenmalige brouwseizoen. Het bier werd gedurende de zomer koel bewaard en gelagerd, om in het najaar te worden geschonken. Zo ontstond een bier dat niet alleen rijk en smaakvol was, maar ook geschikt om gedurende een lange feestdag van te genieten.
De koperkleurige Märzen groeide uit tot hét herkenbare Oktoberfestbier. Ruim een eeuw lang bepaalde deze bierstijl het beeld en de smaak van het feest.
“De koperkleurige Märzen vond precies de balans die je bij een feestbier zoekt. Vol van smaak, maar met genoeg frisheid om nog een glas in te schenken.”
Twintigste eeuw - Heden
HOE HET FESTBIER GOUDKLEURIG WERD
Van uitgesproken moutig naar licht en toegankelijk
In de loop van de twintigste eeuw veranderde het Oktoberfestbier opnieuw. De Münchener brouwerijen gingen steeds lichtere bieren brouwen, passend bij een veranderende smaakvoorkeur.
De warme koperkleur maakte geleidelijk plaats voor helder goud. Het moutkarakter werd zachter, de hopgift gematigder en de bieren werden toegankelijker. De moderne Festbieren hebben doorgaans een alcoholpercentage tussen de 5,5 en 6% en zijn ontwikkeld om soepel door te drinken.
Het resultaat past uitstekend bij het Oktoberfest van vandaag. Toch bleef Micha nieuwsgierig naar het bier dat daaraan voorafging: rijker aan mout, dieper van kleur en uitgesprokener van karakter.
MEER DAN ALLEEN HET OKTOBERFEST
DUITSLAND KENT VELE VOLKSFEESTEN
Het Oktoberfest is wereldwijd het bekendste Duitse Volksfest, maar het staat niet op zichzelf. Verspreid door Duitsland bestaan feesten met hun eigen geschiedenis, gebruiken en regionale biertradities.
Het Gäubodenvolksfest in Straubing ontstond in 1812 als landbouwfeest. De Cannstatter Wasen volgde in 1818 en stond aanvankelijk in het teken van de oogst en de ontwikkeling van de landbouw. De Bremer Freimarkt gaat zelfs terug tot 1035 en behoort daarmee tot de oudste volksfeesten van Duitsland.
Ook de bieren ontwikkelden zich per regio anders. Sommige Volksfeesten kenden stevige, moutige Märzenbieren. Elders bestond geen vaste bierstijl, maar was vooral het gezamenlijk schenken en drinken onderdeel van de traditie.
De ontdekking dat ieder Volksfest zijn eigen verhaal heeft, opende voor Micha een nieuwe wereld. De Cannstatter Wasen staat inmiddels hoog op zijn lijst om zelf te bezoeken.
“Ik dacht dat ik de Duitse Volksfeesttraditie redelijk kende. Maar hoe verder ik erin dook, hoe meer eigen verhalen en bieren ik ontdekte. München blijkt pas het begin.”
VAN HISTORISCHE INSPIRATIE NAAR DE PROEFBROUWERIJ
Geen reconstructie, maar een volgende stap
Voor het Arcener Festbier wilden Micha en de brouwers van Hertog Jan de historische Märzen niet simpelweg opnieuw brouwen. De koperkleurige biertraditie vormde het vertrekpunt, waarna ze het bier vanuit het vakmanschap van Hertog Jan verder ontwikkelden.
De historische Märzen was een ondergistend lagerbier. Voor het Arcener Festbier kozen onze brouwers bewust voor de eigen Hertog Jan-bovengist. Daarmee kreeg het bier een herkenbaar karakter uit onze brouwerij en ontstond er meer ruimte voor een eigen aromatische gelaagdheid.
De moutstorting bestaat volledig uit Hertog Jan-mout. Die vormt de rijke, koperkleurige basis en geeft het bier zijn volle karakter.
Ook de rol van hop veranderde. Waar hop vroeger voornamelijk werd gebruikt voor houdbaarheid en bitterheid, kozen onze brouwers voor een flinke dosis aromatische hop uit de Hallertau. Dit Zuid-Duitse gebied behoort al eeuwen tot de belangrijkste hopregio’s ter wereld.
De combinatie van Hertog Jan-mout, Hallertau-aromahop en onze eigen bovengist verbindt de Duitse biertraditie met het vakmanschap uit Arcen.
“De Proeftuin geeft ons de vrijheid om een traditie niet alleen te onderzoeken, maar ook verder te brengen. Het Arcener Festbier kijkt terug naar het bier van toen en tegelijkertijd vooruit naar wat het vandaag kan zijn.”
Barbara's Weerd: een bijzonder warm welkom
HET RESULTAAT: EEN FESTBIER MET EEN ARCENS KARAKTER
Het Arcener Festbier heeft de warme koperkleur en moutige rijkdom van de historische feestbieren. De aromatische Hallertau-hop voegt daar een eigentijdse laag aan toe, terwijl de eigen Hertog Jan-bovengist het bier onmiskenbaar met onze brouwerij verbindt.
Het resultaat is volmoutig en rijk van smaak, met licht geroosterde tonen, een aromatisch hopkarakter en een verfijnde bitterheid. Een bier met voldoende diepgang om rustig te ontdekken en genoeg frisheid om samen het glas te blijven heffen.
Drink het Arcener Festbier tussen 6 en 10 °C. Koel geschonken staan het frisse karakter en de hop meer op de voorgrond. Bij een iets hogere temperatuur krijgt de moutige rijkdom meer ruimte.
9 en 10 Oktober 2026
EEN HERINTERPRETATIE VAN HET RECEPT
BELEEF HET ARCENER FESTBIER IN ARCEN
Ieder jaar organiseert de Hertog Jan Proeverij het Arcener Oktoberfest op het terrein tegenover onze brouwerij. Op vrijdag 9 en zaterdag 10 oktober komt de Duitse feesttraditie hier tot leven met livemuziek, bijpassende gerechten, gastvrijheid en goed gevulde glazen.
Dit jaar krijgt het feest een bijzonder Arcens karakter. Bezoekers kunnen er kennismaken met het Arcener Festbier, terwijl aan de overkant de koperen brouwketels staan waarin het is ontstaan.
Stel je vraag aan onze brouwers.
Heb jij een vraag over het Arcener Festbier? Wil je meer weten over de moutkeuze, de Hallertau-hop, onze bovengist of de geschiedenis achter het bier?
Stel jouw vraag aan Micha en de brouwers van Hertog Jan. Wie weet beantwoorden zij hem in het volgende Proeftuinbericht.
